Jamaica
JAMAICA, LAND WE LOVE !
Vol
overgave zongen ruim 30.000 Jamaicanen deze laatste regel van hun
volkslied op zaterdag 16 juni 2001 in het voetbalstadion in Kingston.
De nationale hymne was het laatste onderdeel van een afwisselend
voorprogramma van de kwalificatiewedstrijd voor het wereldkampioenschap
van de Reggae Boyz versus America, een programma waar wij als
‘studiereizigers’ getuige van waren en dat zo mogelijk veel meer
spektakel bood dan de wedstrijd zelf.
Natuurlijk een sprankelende
reggae-show die het aanwezige publiek zowel in vervoering als beweging
bracht, gelardeerd met subtiele humoristische snufjes van de
presentatoren, gevolgd door het uitspreken van een gebed. Met open
handpalmen naar de blauwe hemel smeekten de supporters de zegen en
inbreng af van JC (niet Johan Cruyf, maar Jesus Christ). Opnieuw muziek
en een rondje van de jonge vrouwelijke minister van Toerisme &
Sport langs alle tribunes om interesse en belang van de overheid te
benadrukken.
Het volkslied, vol overtuiging meegezongen en met absoluut meer
muzikale drive dan ons eigen Wilhelmus, was het laatste dat het publiek
kon inbrengen: het bleef 0 – 0, jammer, maar geenszins van invloed op
de positieve beleving van alle aanwezigen.
Modeshow en Fitness!
Een
studiereis met 7 mannen is sowieso al afwijkend van het gangbare aanbod
in de reisbranche. Hans ‘Jamaica’ van Wamel als medereiziger, geeft
vervolgens niet alleen een surplus aan informatie, maar zeker ook aan
de diverse programmaonderdelen. Sommige deuren gaan net iets
gemakkelijker open, zodat exclusieve locaties voor onze nieuwsgierige
blikken zichtbaar werden.
Jamaica, als een van de grootste
Caribische eilanden al een natuurlijk juweel, bood hiermede een aantal
paradijselijke schatten die ons in gemeende bewondering bracht.
Vliegen met Air Jamaica, heen in de Lovebird Class (klinkt toch
aangenamer dan ‘economy’) en terug om het product te leren kennen (!)
in de Red Carpet (tegenhanger van ‘business’) was verrassend in vele
opzichten: absolute kwaliteit in beide klassen, voldoende beenruinte,
charmante service en smakelijk eten, met op de heenreis een informele
modeshow en op de terugreis fitness-oefeningen, verzorgd door het
cabinepersoneel!
Geen Arawaks, wel Reggae en Rastafari
De
geschiedenis toont aan dat Columbus ook hier de 1e toerist was. Een
druk baasje, gezien de vele standbeelden in het Caribische gebied en
zijn aandeel in de geschiedschrijving. Hij trof er nog de Arawaks aan,
de oorspronkelijk Indiaanse bewoners, die tijdens de Spaanse
overheersing een dusdanige slechte behandeling via slavernij kregen dat
dit ras volledig uitstierf.
Met ‘The Battle of Jamaica’ in 1658
kwam een einde aan de Spaanse overheersing en via het verdrag van
Madrid in 1670 viel Jamaica officieel onder de Britse Kroon. De invoer
van slaven uit Afrika was reeds ingezet onder de Spanjaarden en onder
de Engelse overheersing werd Jamaica begin 1700 de belangrijkste
‘handelspost’ voor de slavernij. Velen bleven op het eiland waar de
Maroons de grootste groep waren en door aanhoudende acties en opstanden
uiteindelijk in 1838 het einde van de slavernij realiseerden.
Jamaica is de bakermat van de Reggae, muziek met een lange traditie die
oorspronkelijk steunt op een politiek-religieuze filosofie. Reggae is
een uitingsvorm van de Rastafari, leden van een religieuze groepering
voor wie Ethiopië het beloofde land is. Hun haar dragen zij in lange
lokken – dreadlocks – zij gebruiken marihuana en de kleuren rood, goud
en groen hebben een symbolische betekenis voor hen.
Respect Mann!
“Out
of many, one people” heeft een duidelijk merkbare invloed op de
culturele ontwikkeling van de voornamelijk uit Afrika afkomstige
bewoners. De historische strijd van hun voorouders voor
onafhankelijkheid manifesteert zich sterk bij de huidige bevolking. Hun
trotse uitstraling eist een gelijke en menswaardige benadering die
regelmatig met “respect man” wordt bevestigd. De hoofdzakelijk zwarte
bevolking, de overheersend groene fauna en het zonnige subtropische
klimaat weerspiegelen zich niet alleen in de nationale vlag, maar zijn
tevens sterk verankerd in de mensen zelf. Een subtropische levenswijze
waar voor ‘problems’ geen interesse is, waar ‘Jamaica, Irie-Irie’ het
goede van het leven impliceert en de kreet ‘Yeah Man’ aangeeft dat er
wel enig begrip is.
In een land waar Toerisme de grootste
industrie en bron van inkomsten is, wordt natuurlijk een appèl op de
inwoners gedaan voor gerichte en bewuste invulling. De eerder genoemde
vrouwelijke minister heeft op alle scholen het vak ‘Toerisme’
ingevoerd, daarmede nog eens duidelijk onderstrepend hoe belangrijk
deze branche voor het eiland is. Dienstbaar vanuit wederom een sterk
gevoel van eigenwaarde: “we are ladies and gentlemen to serve other
ladies and gentlemen!” Absoluut hoogwaardige dienstverlening, gemeende
service met een big smile, randvoorwaarden om de volgelingen van
Columbus te behagen en te herbergen.
Fruit- or Rumpunch, Blue Mountain Coffee & Red Stripe
Welvaart
is er niet voor elke eilandbewoner, welzijn wel. Ruim 2700 km2 – een
kwart van de totale oppervlakte – is in gebruik voor de verbouw van
gewassen, waarvan suiker de belangrijkste is. Uit melasse, een
bijproduct van suiker, wordt rum gestookt en vervolgens in een rijke
variatie verwerkt en geconsumeerd. Ananas, bananen, citrusvruchten en
vele andere fruitsoorten worden in riante plantages gekweekt en
geoogst. Fruitstalletjes langs de weg zijn ware
‘vitamine-kerncentrales’ en voor de gastvrij stukjes aangeboden mango
is geen gebit nodig: zuigfruit in haar puurste vorm.
De Blue
Mountain Coffee is wereldvermaard en smaakt zoals wij Nederlanders
vinden dat koffie moet smaken. Een koele Jamaicaanse Freddy – Red
Stripe Beer – benadert op dorstige momenten het
fluweel-voor-de-keelgevoel en een groot scala aan Fruitpunches siddert
van pure gezondheid. Een groot aanbod aan voedsel van eigen bodem en
ruim voldoende beschikbaar voor de bevolking.
Selectief toerisme
Een
‘last minute voor Jamaica voor een soepel prijsje’ zal niet vlug op een
A4-tje of website verschijnen. De doelgroep kiest bewust, weet dat er
een degelijke reissom nodig is, waarvoor absolute kwaliteit in vele
vormen wordt geboden: value for money!
De natuurlijke eigenschappen
bieden onbetwistbaar meer dan de omringende eilanden en de
accommodaties zijn qua inrichting en verzorging van goede tot zeer
exclusieve klasse, klein- en grootschalig, koloniaal en modern, ‘bed
only’ tot de meest complete ‘all-inclusive formule’. Altijd royaal van
opzet, capaciteit personeel van 1 op 1 of hoger, gesitueerd op
exclusieve locaties en een culinair aanbod met ster-aspiraties.
De toerist die kwaliteit als uitgangspunt hanteert zal dit gevarieerde
aanbod respecteren, waarderen en terug komen. All Inclusive biedt meer
dan eten, drinken en entertainment. Sandalls, Grand Lido’s en
SuperClubs zijn veelzijdige vakantieoorden met enthousiaste bewoners.
Trouwen op Jamaica is vooral voor Amerikanen en Canadezen een
hoogtepunt in de relatiesfeer en op Sandall’s in Montego Bay vertelt
men trots het record van een 21-jarige Amerikaanse die daar voor de 4e
keer met liefde en overtuiging haar ja-woord gaf.
Golfers weten zich verzekerd van een 12-tal goed aangelegde en prima
onderhouden banen waar de ‘birdies’ niet alleen een goed gevoel, maar
ook een pracht geluid geven!
Reserveren is nauwelijks nodig; de banen in de omgeving van Ocho Rios
zijn alleen druk bezet als er weer eens een cruiseboot met 2000
opvarenden afmeert.
Met de hulp van Nederland is een programma opgezet waarbij vooral de
bijna onbekende binnenlandse natuur via wandel- en fietsroutes wordt
open gebroken.
Echt apart!
Behalve
de oude plantagehuizen moet men in Jamaica geen betekenend aanbod in
monumentale gebouwen verwachten. De echte ‘schatten’ biedt het eiland
zelf in een rijke schakering voor alle bezoekers: ‘raften op de Martha
Brae’ is een relaxed gebeuren op bamboevlotten met een privé-captain;
het beklimmen van Dunn’s River Fall is een avontuurlijke en
verfrissende activiteit; een groot aanbod verder aan sportieve en
avontuurlijke activiteiten als duiken, jungletochten, rafting- en
birdwatchingtours, safari’s door de wetlands en de Blue Mountains.
De bijzondere natuurpracht bleef niet onopgemerkt als exquise
filmlocatie en werd inmiddels onder meer gebruikt in Lord of the Flies,
Golden Eye van James Bond, Cocktail met Tom Cruise en Mutiny of the
Bounty.
In Oracabessa ligt het Golden Eye Resort, eigendom van Chris Blackwell,
met als paradijselijke parel het winterhuis van Ian Fleming. Hier
ontstonden in alle rust de hectische James Bond-stories. Vlakbij Port
Antonio ligt in een natuurlijke oase het eco-hotel Mocking Bird Hill,
slechts 10 kamers, met extra capaciteit in de keuken omdat alles wat op
tafel komt door eigen mensen wordt bereid. The Enchanted Garden bij
Ocho Rios biedt de meest romantische setting voor een huwelijk met een
kristal heldere waterval in een regenwoud.
Ongeveer 1000 meter boven Kingston ligt Strawberry Hil, eveneens in het
bezit van Chris Blackwell. Volledig verwoest door de orkaan Gilbert in
1988, maar in alle koloniale verfijning herbouwd en zelfs per
helicopter vanaf de airport bereikbaar.
In Kingston is een bezoek aan het Bob Marley Museum vanzelfsprekend.
Een eerbetoon en gewaardeerde herinnering aan de King of Reggae met aan
het einde van het bezoek een video-presentatie van 20 minuten die een
onuitwisbare indruk van deze belangrijkste Jamaicaan bij allen
achterlaat.
“Criminaliteit”, een vooroordeel
Dat
toeristen op bepaalde momenten in sommige gebieden minder vriendelijk
worden benaderd is een feit. In elk land zijn - vooral in de grote
steden - locaties waar je maar beter weg kunt blijven. Dat zou op
down-town Kingston ook van toepassing kunnen zijn. Dat een bezoek aan
Jamaica met een waarschuwing ten opzichte van criminaliteit gepaard
moet gaan, is regelrechte nonsens. Een vooroordeel dat waarschijnlijk
is ontstaan door de bereidheid van voornamelijk Rastafari die u wel
even willen helpen. Consequent de aangeboden hulp weigeren, en men laat
u met rust. Laat u niet afschrikken door wellicht goed gemeende, maar
in dit geval onterechte adviezen. Tijdens mijn bezoeken aan Jamaica
(1992 en 2001), waarbij het gehele eiland is bezocht, is criminaliteit
nimmer zichtbaar of merkbaar geweest.
“Respect man”, een aspect dat geen opgefokte glimlach betekent, maar waardering van mens tot mens.
Oss, juli 2001,
John van Boekel.